شناسنامه فنی ملکی قرار است مشخصات فنی ساختمان را از مرحله ساخت تا بهره‌برداری ثبت و قابل پیگیری کند، اما نزدیک به سه دهه پس از تصویب قانون نظام مهندسی، هنوز جایگاه آن در فرآیند ساخت و نقل‌وانتقال ساختمان به‌طور کامل تثبیت نشده است. قدرت‌الله کاظمی، نایب‌رئیس دوم سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، با اشاره به همین خلأ، از تفاوت رویه استان‌ها، روند صدور شناسنامه در تهران و ضرورت ورود آن به فرآیند معاملات ساختمان گفت.

به گزارش روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان؛ کاظمی با تشبیه شناسنامه فنی ساختمان به شناسنامه هر کالای تولیدی، توضیح داد همان‌طور که یک کالا مشخصات فنی، نوع مصالح، سال ساخت و شماره سریال دارد، ساختمان نیز باید اطلاعات فنی مشخص و قابل استنادی داشته باشد. به گفته وی، صدور شناسنامه فنی در مقررات ملی ساختمان، مبحث دوم و قانون نظام مهندسی به‌صراحت مورد تأکید قرار گرفته و یک الزام قانونی است.

با این حال، به گفته کاظمی، از سال ۱۳۷۴ که قانون نظام مهندسی تصویب و ابلاغ شد، موضوع شناسنامه فنی در کشور به شکل یکپارچه تعیین تکلیف نشده است. او با اشاره به تفاوت رویه استان‌ها گفت در شهرها و استان‌های مختلف، با مفاد قانونی مربوط به شناسنامه فنی به شیوه‌های متفاوتی برخورد می‌شود و حتی در برخی موارد، احکام دیوان عدالت اداری درباره دریافت هزینه‌های مربوط به صدور شناسنامه فنی صادر شده است.

صدور شناسنامه در یک ماه تا ۴۰ روز

کاظمی با اشاره به وضعیت سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران گفت این سازمان با وجود فراز و نشیب‌های موجود، صدور شناسنامه فنی را دنبال می‌کند و این فرآیند در تهران به مرحله مشخصی از اجرا رسیده است.

به گفته وی، در شهر تهران از زمان درخواست مجری برای صدور شناسنامه فنی تا صدور و امضای آن از سوی سازمان نظام مهندسی، حدود یک ماه و حداکثر ۴۰ روز زمان نیاز است. کاظمی افزود سازمان در حال حذف بروکراسی‌های غیرضروری و تسهیل فرآیند است تا این زمان در آینده به کمتر از یک ماه برسد.

با این حال، چالش اصلی از نگاه او تنها فرآیند صدور نیست و به جایگاه شناسنامه فنی در زمان نقل‌وانتقال ساختمان بازمی‌گردد. کاظمی تأکید کرد شناسنامه فنی در حال حاضر جزو اسنادی نیست که ارائه آن برای انجام معامله ساختمان به‌صورت قانونی اجباری باشد.

وی سطح آگاهی ذی‌نفعان ساختمان نسبت به این سند را نیز پایین دانست و گفت در حالی که جامعه مهندسی با شناسنامه فنی آشنایی بیشتری دارد، میزان آگاهی خریداران و سایر استفاده‌کنندگان در استان‌ها و شهرهای مختلف متفاوت است. به گفته کاظمی، در برخی استان‌ها مانند همدان، بخش قابل‌توجهی از جامعه هنگام نقل‌وانتقال ساختمان اهمیت شناسنامه فنی را می‌داند، اما در بسیاری از شهرها این آگاهی بسیار محدود است.

کاظمی این وضعیت را در تهران نیز قابل توجه دانست و بر ضرورت اطلاع‌رسانی بیشتر از سوی سازمان‌ها و نهادهای مرتبط تأکید کرد. به اعتقاد او، در کنار افزایش آگاهی عمومی، سازمان ثبت اسناد و املاک می‌تواند با وارد کردن شناسنامه فنی به فرآیند نقل‌وانتقال، نقش آن را در معاملات ساختمان پررنگ‌تر کند.

وی در پایان، نمایشگاه‌های تخصصی صنعت ساختمان را نیز بستری مهم برای عرضه فناوری‌ها، برندها، مصالح و تجهیزات نوین دانست و گفت این نمایشگاه‌ها می‌توانند محل گردهمایی سازندگان و فعالان صنعت ساختمان و آشنایی آنها با فناوری‌ها و مصالح جدید باشند.