کاهش مصرف انرژی در ساختمان، تنها با توصیه به مصرف‌کننده برای کم‌کردن استفاده از وسایل گرمایشی و سرمایشی محقق نمی‌شود. بخش مهمی از اتلاف انرژی به کیفیت طراحی، مصالح و اجزای ساختمان بازمی‌گردد؛ به‌ویژه در پوسته نورگذر و غیرنورگذر بنا که پنجره‌ها، شیشه‌ها، دیوارها و عایق‌ها را دربرمی‌گیرد.

به گزارش روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان؛ جعفر قرائتی‌ستوده، رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان، در استودیو «ساختمان فردا و انرژی» در بیست‌وششمین نمایشگاه صنعت ساختمان، با اشاره به وضعیت مصرف انرژی در کشور گفت: در شرایط معمول، مصرف برق حدود ۲۰ هزار مگاوات است، اما در دوره اوج سرمایش، حدود ۳۵ هزار مگاوات به این میزان اضافه می‌شود. به گفته وی، متوسط اتلاف انرژی در ساختمان‌ها حدود ۴۰ درصد برآورد می‌شود، اما در زمان اوج مصرف تابستان، میزان مصرف می‌تواند به بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد برسد.

پنجره؛ نقطه اتلاف انرژی ساختمان

قرائتی‌ستوده با اشاره به برنامه‌ای برای آسیب‌شناسی پوسته ساختمان توضیح داد که در این فرایند، بخش‌های مختلف ساختمان با استفاده از اشعه مادون قرمز اسکن می‌شوند تا محل‌های اتلاف انرژی شناسایی شود. به گفته وی، هرچند دیوارها نیز در هدررفت انرژی نقش دارند، بخش قابل‌توجهی از اتلاف از محل پنجره‌ها اتفاق می‌افتد.

وی تأکید کرد که پوسته ساختمان را باید در دو بخش نورگذر و غیرنورگذر بررسی کرد. در بخش نورگذر، پنجره و شیشه اهمیت ویژه‌ای دارند و انتخاب آنها نمی‌تواند بر اساس تصور رایج درباره کافی‌بودن یک پنجره یوپی‌وی‌سی معمولی با شیشه دوجداره انجام شود.

رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان گفت انتخاب پنجره و نوع شیشه، به دانش و تخصص نیاز دارد؛ زیرا پنجره باید بتواند تبادل حرارت میان داخل و خارج ساختمان را، چه در فصل گرما و چه در فصل سرما، کنترل کند. از سوی دیگر، در برخی ساختمان‌ها، به‌ویژه بناهای واقع در مجاورت خیابان‌ها و بزرگراه‌ها، عملکرد صوتی شیشه نیز اهمیت دارد و بر آرامش و آسایش ساکنان اثر می‌گذارد.

به گفته قرائتی‌ستوده، الزامات مربوط به عایق صوتی و حرارتی باید همزمان مورد توجه قرار گیرد و انتخاب اجزای پوسته ساختمان با دانش و اطلاعات دقیق انجام شود.

ساختمان به‌عنوان یک محصول

قرائتی‌ستوده با اشاره به تغییر رویکرد در صنعت ساختمان گفت مسیر حرکت باید به سمت دیدن ساختمان به‌عنوان یک «محصول» باشد؛ محصولی که اجزای آن از مرحله طراحی تا اجرا و بهره‌برداری، هماهنگ و متناسب با نیاز نهایی انتخاب شوند.

وی با اشاره به حضور توسعه‌گران و مجموعه‌های تخصصی در نمایشگاه صنعت ساختمان افزود که در کشور، گروه‌هایی شکل گرفته‌اند که روی اجزای مختلف ساختمان کار کرده‌اند و دانش و فناوری لازم را در اختیار دارند. به گفته او، نرم‌افزارهایی نیز وجود دارد که می‌توانند در انتخاب رده انرژی، میزان نگهداری و انتقال انرژی و دیگر ویژگی‌های عملکردی ساختمان مورد استفاده قرار گیرند.

رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان معتقد است این دانش و ابزارها به‌تدریج در کشور در حال نهادینه‌شدن هستند. افزایش قیمت انرژی و نمایان‌شدن اثر آن در قبض برق، از نگاه او باعث شده است مردم نیز بیش از گذشته به مسئله بهره‌وری توجه کنند؛ چه در زمان ساخت ساختمان و چه پس از بهره‌برداری، از طریق اقداماتی مانند تعویض پنجره‌ها و ارتقای عملکرد انرژی بنا. وی تأکید کرد که در این حوزه، گروه‌هایی در کشور فعالیت می‌کنند که می‌توانند در شناسایی نقاط ضعف ساختمان و افزایش بهره‌وری انرژی نقش مؤثری داشته باشند.

شکل‌گیری زنجیره تولید پنجره و عایق در کشور

قرائتی‌ستوده در پاسخ به این پرسش که آیا تولیدکنندگان مصالح و اجزای ساختمانی به سمت عرضه محصولاتی با عملکرد مشخص انرژی حرکت کرده‌اند، به صنعت پنجره اشاره کرد. به گفته وی، تولیدکنندگان پروفیل در ایران طی سال‌های گذشته روی زنجیره تولید خودپی‌وی‌سی، عایق‌ها و شیشه‌ها کار کرده‌اند و مجموعه‌هایی در این حوزه به تولید محصولاتی رسیده‌اند که می‌توانند نیاز سازندگان و طراحان را پاسخ دهند.

وی افزود که این ظرفیت تنها به پنجره محدود نمی‌شود و در بخش‌های مختلف صنعت ساختمان نیز تلاش‌هایی برای تکمیل زنجیره تولید و عرضه اجزای تخصصی انجام شده است.

از تولید اجزا تا طراحی یکپارچه

قرائتی‌ستوده با اشاره به تجربه فعالیت در حوزه صنعتی‌سازی ساختمان گفت حدود ۲۰ سال پیش، تمرکز فعالان این حوزه بیشتر بر کار روی اجزای ساختمان و آماده‌کردن زیرساخت‌های لازم برای تولید صنعتی بود. به گفته وی، این تجربه به‌تدریج به سمت ایجاد مجموعه‌ای از اجزای هماهنگ و در ادامه، طراحی یکپارچه حرکت کرده است.

وی تأکید کرد که هدف، فراهم‌کردن اجزای موردنیاز ساختمان در داخل کشور و حرکت به سمت عرضه یک پکیج کامل و هماهنگ است؛ رویکردی که می‌تواند انتخاب مصالح و تجهیزات را از تصمیم‌های پراکنده به فرایندی منسجم‌تر تبدیل کند.

از نگاه قرائتی‌ستوده، ظرفیت‌های تولیدی و تخصصی موجود در کشور، امکان آن را فراهم کرده‌اند که سازندگان و طراحان برای ارتقای بهره‌وری انرژی، به‌جای اتکا به راه‌حل‌های منفرد، از مجموعه‌ای از محصولات و اجزای هماهنگ استفاده کنند؛ مجموعه‌ای که عملکرد حرارتی، صوتی و انرژی ساختمان را همزمان در نظر می‌گیرد.