به گزارش روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان؛ همایون ابراهیمی، دبیر سندیکای شرکت‌های تأسیساتی و صنعتی ایران، در حاشیه بیست‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت ساختمان و در گفت‌وگو با استودیو «ساختمان فردا و انرژی» با تأکید بر اینکه ناترازی انرژی تنها مسئله مصرف‌کننده نهایی نیست، گفت برای حل این بحران باید کل زنجیره تولید تا مصرف انرژی مورد توجه قرار گیرد؛ از فناوری و تجهیزات گرفته تا نگهداری تأسیسات و کیفیت انرژی تحویلی.

ابراهیمی با اشاره به سال‌ها تدوین قانون و مقررات برای مصرف بهینه انرژی گفت: «این موضوعاتی نیست که با قانون نوشتن درست شود.» به اعتقاد وی، فرهنگ مصرف و قواعد درست استفاده از انرژی در کنار قانون اهمیت دارد، اما نمی‌توان تمام مسئولیت را بر دوش مصرف‌کننده گذاشت. مصرف‌کننده‌ای که در ساختمانی بدون عایق‌بندی مناسب، با سیستم گرمایشی قدیمی و تجهیزات کم‌بازده زندگی می‌کند، اساساً امکان زیادی برای کاهش مصرف ندارد.

وی تأکید کرد صرفه‌جویی باید از ابتدای زنجیره انرژی اتفاق بیفتد و نه فقط در نقطه مصرف. به گفته ابراهیمی، اگر ساختمانی با دیوارهای بدون عایق، سیستم گرمایشی قدیمی یا تجهیزات فرسوده ساخته شده باشد، انتظار کاهش جدی مصرف از مصرف‌کننده نهایی منطقی نیست. همین مسئله در صنایع نیز وجود دارد و بخشی از اتلاف انرژی به نحوه طراحی، بهره‌برداری و نگهداری تجهیزات بازمی‌گردد.

ابراهیمی یکی از موانع اصلی بهینه‌سازی مصرف انرژی را دسترسی نداشتن به فناوری‌های روز دانست. وی گفت برای کاهش مصرف در سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی، استفاده از فناوری‌های جدید ضروری است، اما محدودیت در دسترسی به این فناوری‌ها و افزایش قیمت آنها، باعث می‌شود بسیاری از مصرف‌کنندگان و صنایع همچنان به سراغ تجهیزات قدیمی بروند.

وی در ادامه به موضوع دیگری اشاره کرد که به گفته خودش حتی درباره آن اطلاعات روشنی وجود ندارد: «کیفیت گاز مصرفی». ابراهیمی گفت مشخص نیست گازی که مصرف‌کننده دریافت می‌کند دقیقاً چه ارزش حرارتی دارد و میزان ناخالصی‌ها و ترکیبات آن چقدر است. به اعتقاد او، وقتی اطلاعات شفاف درباره کیفیت انرژی وجود نداشته باشد، تصمیم‌گیری برای افزایش راندمان نیز دشوار خواهد بود.

دبیر سندیکای شرکت‌های تأسیساتی و صنعتی ایران در عین حال معتقد است صنایع می‌توانند با اصلاح فرآیندهای مصرف، بخشی از اتلاف انرژی خود را کاهش دهند. به گفته او، استفاده از سیستم‌های اتوماسیون و پایش مصرف می‌تواند مشخص کند انرژی در کدام بخش‌ها هدر می‌رود و کجا استهلاک تجهیزات افزایش پیدا می‌کند. او برآورد کرد در برخی نقاط، با مجموعه‌ای از اقدامات می‌توان حتی تا ۲۰ درصد صرفه‌جویی در یک سال ایجاد کرد.

ابراهیمی تأکید کرد این صرفه‌جویی با یک اقدام واحد اتفاق نمی‌افتد و به مجموعه‌ای از اقدامات نیاز دارد؛ از نگهداری و تعمیرات گرفته تا تعویض قطعات و تجهیزات. او یکی از سازوکارهای قابل استفاده را طرح «سپرده‌های صرفه‌جویی» دانست و گفت بخش خصوصی می‌تواند با سرمایه‌گذاری برای کاهش مصرف انرژی، از منافع حاصل از صرفه‌جویی استفاده کند. به گفته او، این سازوکار می‌تواند برای برق، گاز و آب تعریف شود و در صنایع نیز امکان استفاده از منابع حاصل از صرفه‌جویی برای کاهش هزینه تمام‌شده تولید وجود دارد.

وی با انتقاد از بی‌اعتمادی میان دولت و بخش خصوصی گفت: «بخش خصوصی آماده است که این کار را انجام بدهد»، اما برای ورود جدی‌تر به این حوزه باید اعتماد دوطرفه شکل بگیرد. به اعتقاد ابراهیمی، دولت و نهادهای حاکمیتی هنوز در بسیاری از موارد بخش خصوصی را در حد یک شعار در سخنرانی‌ها می‌بینند و در عمل، نقش کافی برای آن قائل نیستند.

ابراهیمی در بخش دیگری از این گفت‌وگو بر اهمیت نگهداری تأسیسات تأکید کرد و گفت بخش مهمی از صرفه‌جویی انرژی، بدون سرمایه‌گذاری سنگین و صرفاً با نگهداری درست تجهیزات امکان‌پذیر است. به گفته او، تجهیزات تأسیساتی نیز مانند خودرو و سایر ماشین‌آلات، دوره‌های مشخصی برای سرویس و تعویض قطعات دارند و رعایت این دوره‌ها می‌تواند هم عمر تجهیزات را افزایش دهد و هم مصرف انرژی را کاهش دهد.

وی معتقد است این مسئله در ساختمان‌های بزرگ، صنایع و حتی دستگاه‌های دولتی جدی‌تر است. ابراهیمی گفت در بسیاری از قراردادها، هزینه و فرآیند نگهداری به‌درستی دیده نمی‌شود و تجهیزات زمانی تعمیر می‌شوند که دیگر خراب شده‌اند. در حالی که فلسفه نگهداری، جلوگیری از خرابی پیش از وقوع آن است.

ابراهیمی در پایان با رد این دیدگاه که افزایش قیمت انرژی به‌تنهایی می‌تواند مصرف را اصلاح کند، گفت صرفاً گران شدن انرژی الزاماً رفتار مصرفی را تغییر نمی‌دهد. به گفته او، باید به جای انتظار برای ایجاد تغییر از مسیر بحران، از تجربه کشورهایی استفاده کرد که مدل‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی را پیش از این اجرا کرده‌اند و نتیجه گرفته‌اند. او تأکید کرد: «قرار نیست دوباره چرخ را اختراع کنیم»؛ راهکارهایی در دنیا آزمایش شده و می‌توان از تجربه‌های موفق برای اصلاح مسیر مصرف انرژی در ایران استفاده کرد.