مشکل صنعت ساختمان کمبود فولاد نیست، کمبود تفکر مدیریتی است

به گزارش روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان، جعفر قرائتی ستوده رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان، با اشاره به چالش‌های اخیر در حوزه فولاد، انرژی و ساخت‌وساز اظهار کرد: در شرایط اخیر، همه نگاه‌ها متوجه این موضوع بود که واحدهای فولادی آسیب دیده‌اند و کشور با کمبود داشت مواجه می‌شود؛ اما مسئله اصلی این است که برنامه‌ریزی در کشور همواره بر محور تولید شکل گرفته و کمتر به سمت مدیریت مصرف حرکت کرده است.

وی افزود: در بسیاری از کشورها، سیاست‌گذاری‌ها فقط بر افزایش تولید متمرکز نیست، بلکه مدیریت مصرف به‌عنوان یک راهبرد جدی دنبال می‌شود. ما نیز باید نگاه مدیریتی خود را از تمرکز صرف بر تولید، به سمت کنترل و بهینه‌سازی مصرف تغییر دهیم.

مدیریت مصرف، حلقه گمشده برنامه‌ریزی کشور

قرائتی ستوده با اشاره به وضعیت مصرف انرژی در بخش ساختمان گفت: اگر حدود ۲۵ میلیون واحد مسکونی را در کشور در نظر بگیریم و برای هر واحد، انشعابی بین ۲۵ تا ۳۵ آمپر و به‌طور میانگین حدود ۶ کیلووات ظرفیت مصرف لحاظ کنیم، عددی در حدود ۱۵۰ هزار مگاوات ظرفیت مصرف نصب‌شده فقط در بخش خانگی ایجاد شده است.

وی ادامه داد: این در حالی است که ظرفیت تولید برق کشور در زمان پیک، حتی با احتساب نیروگاه‌های برق‌آبی، به مراتب کمتر از این میزان است. در فصل گرما نیز حدود ۳۵ هزار مگاوات بار سرمایشی وارد مدار می‌شود و نتیجه آن، اعمال محدودیت برای صنایع و تعطیلی کارخانه‌هاست؛ در حالی که در بسیاری از کشورها، به جای تعطیل کردن تولید، مسیر کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری دنبال می‌شود.

رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان تصریح کرد: در کشور ما بر اساس مصرف، کنتور و ظرفیت جدید اضافه می‌شود، اما اقدام مؤثری برای کاهش مصرف انجام نمی‌گیرد. در حالی که کشورهایی مانند ژاپن، تجهیزات، خودروها، سیستم‌های سرمایشی و اجزای مصرف‌کننده انرژی را به سمت کم‌مصرف شدن هدایت می‌کنند.

صنعتی‌سازی، تفکر مدیریتی است نه صرفاً یک شیوه ساخت

قرائتی ستوده با انتقاد از برداشت‌های محدود از مفهوم صنعتی‌سازی ساختمان گفت: متأسفانه زمانی که واژه صنعتی‌سازی مطرح می‌شود، برخی آن را صرفاً به چند روش اجرایی خاص محدود می‌کنند. از آنجا که برخی روش‌ها در گذشته با مشکلاتی مواجه شده‌اند، اصل صنعتی‌سازی مورد مخالفت قرار می‌گیرد؛ در حالی که این نگاه دقیق نیست.

وی تأکید کرد: صنعتی‌سازی یک راهبرد است؛ یک تفکر مدیریتی است. صنعتی‌سازی به تولیدکننده و سازنده می‌گوید ساختمان را به‌عنوان یک محصول ببیند، طراحی و اجرای آن را یکپارچه کند و مدل تولید، ساخت، نصب، بهره‌برداری و نگهداری را از ابتدا در کنار هم در نظر بگیرد.

رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان افزود: دنیا مدل آموزش و تولید خود را تغییر داده است و امروز حتی به ربات‌ها آموزش داده می‌شود؛ اما ما هنوز در برابر یادگیری و تغییر مقاومت می‌کنیم. اگر می‌خواهیم صنعت ساختمان متحول شود، باید یاد بگیریم، تغییر کنیم و از نگاه‌های سنتی عبور کنیم.

ساخت ساختمان پنج‌طبقه در ۴۵ روز با سازه پیچ‌ومهره‌ای و CFT

قرائتی ستوده با اشاره به ظرفیت فناوری‌های موجود در کشور گفت: با همین سیستم‌های سازه‌ای پیچ‌ومهره‌ای فلزی و استفاده از سیستم CFT توانسته‌ایم هم وزن سازه را کاهش دهیم و هم فرایند مدل‌سازی و اجرای پروژه را بهبود ببخشیم.

وی افزود: نمونه‌ای از این رویکرد، اجرای یک ساختمان پنج‌طبقه بود که از مرحله طراحی تا اجرا در مدت ۴۵ روز ساخته شد. این تجربه نشان می‌دهد که در کشور، ظرفیت‌های فنی و اجرایی قابل توجهی وجود دارد و اگر نگاه مدیریتی اصلاح شود، می‌توان سرعت ساخت، کیفیت اجرا و بهره‌وری منابع را به شکل هم‌زمان افزایش داد.

پیش‌ساخته‌سازی نما و ماژولار کردن بخش‌های تر ساختمان

رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان با اشاره به راهکارهای قابل اجرا در پروژه‌های انبوه‌سازی و طرح‌های ملی مسکن اظهار داشت: در پروژه‌هایی مانند اقدام ملی مسکن، می‌توان نما را پیش‌ساخته کرد. این کار موجب افزایش سرعت اجرا، کاهش هزینه و ارتقای کیفیت می‌شود.

وی ادامه داد: همچنین می‌توان بخش‌های تر ساختمان را ماژولار کرد و آن‌ها را خارج از محل پروژه ساخت. به‌عنوان نمونه، سیستم‌های مرتبط با موتورخانه، آشپزخانه و بخش‌های تأسیساتی می‌توانند به‌صورت ماژول تولید و سپس در محل نصب شوند. این رویکرد هم خطای اجرایی را کاهش می‌دهد و هم امکان کنترل کیفیت را بالا می‌برد.

قرائتی ستوده تأکید کرد: سیستم‌هایی در کشور وجود دارد که می‌توانند هم مدیریت ساخت و هم مدیریت هزینه‌های ساخت را بهبود دهند؛ اما برای استفاده از این ظرفیت‌ها باید از نگاه پروژه‌محور سنتی به سمت نگاه محصول‌محور و صنعتی حرکت کنیم.

صنعت ساختمان می‌تواند یک‌سوم تولید ناخالص ملی را فعال کند.

وی با اشاره به ظرفیت اقتصادی صنعت ساختمان گفت: سال‌هاست از مرحله مصرف علم عبور کرده‌ایم و امروز می‌توانیم در بخش ساختمان تولید علم و فناوری داشته باشیم. این یک مأموریت جدی برای فعالان صنعت ساختمان است.

رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان افزود: اگر متوسط ساخت مسکن در کشور را حدود ۴۰۰ هزار واحد در سال در نظر بگیریم و میزان مصرف فولاد سازه‌ای را بین ۵۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم در هر مترمربع محاسبه کنیم، مصرف فولاد مورد نیاز برای سازه عددی در حدود ۲ تا ۴ میلیون تن خواهد بود؛ رقمی که در مقیاس ظرفیت فولاد کشور عدد بزرگی نیست. مشکل اصلی، کمبود تفکر مدیریتی و برنامه‌ریزی یکپارچه است.

قرائتی ستوده در پایان خاطرنشان کرد: اگر صنعت ساختمان به‌درستی فعال شود، می‌تواند بخش بزرگی از اقتصاد کشور را به حرکت درآورد و حتی تا یک‌سوم تولید ناخالص ملی را تحت تأثیر قرار دهد. فعال شدن این صنعت، به معنای فعال شدن کارخانه‌ها، افزایش بهره‌وری، کاهش اتلاف منابع و ایجاد جریان پایدار در اقتصاد کشور است.