5 دقیقه، 5 پاسخ و یک عدد

 به گزارش روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعت ساختمان؛ کاهش ۴۷ درصدی درآمد واقعی مردم طی سال‌ های اخیر، یکی از مهم‌ ترین عواملی است که توان خرید خانوار ها و دسترسی آنها به مسکن را تحت تأثیر قرار داده و بازار ساختمان را با رکود تقاضا مواجه کرده است. در گفت و گو با علی مدحت، عضو انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان و مدیرعامل هلدینگ مدحت، اثر کاهش قدرت خرید بر صنعت ساختمان، ضرورت تغییر در شیوه تولید و فرصت‌ های پیش روی سازندگان ایرانی را بررسی کردیم.

کاهش ۴۷ درصدی درآمد واقعی مردم ایران چه اثری بر بازار ساخت‌ و ساز خواهد داشت؟

کاهش درآمد واقعی در بلند مدت می‌ تواند قدرت خرید دهک‌ های پایین جامعه را به شکل قابل توجهی کاهش دهد و این مسئله طبیعتاً اثر مستقیمی بر بازار مسکن و صنعت ساختمان خواهد داشت. فعال شدن دوباره این صنعت، نیازمند سیاست‌ هایی است که بتواند فاصله ایجاد شده میان درآمد مردم و تورم را کاهش دهد؛ بخشی از این مسیر می‌ تواند از طریق افزایش دستمزد ها و بخشی نیز از طریق ارائه تسهیلات ارزان‌ قیمت به دهک‌ های پایین جامعه دنبال شود. صنعت ساختمان یکی از موتور های محرک اقتصاد کشور است و زمانی که این بخش فعال شود، زنجیره گسترده‌ ای از صنایع و مشاغل مرتبط نیز حرکت خواهد کرد.

در چنین شرایطی، سازندگان باید چه تغییری در شیوه تولید یا محصول خود ایجاد کنند؟

شرایط فعلی نیازمند چابک‌ سازی شرکت‌ ها، اصلاح ساختارهای سازمانی و تسریع در فرآیندهای داخلی است. مجموعه‌ های فعال در صنعت ساختمان باید خود را برای ورود به یک بازار پویا آماده کنند و ساختارهای خود را متناسب با شرایط جدید بهینه کنند. تجربه فعالیت در حوزه تولید سیستم‌ های قالب‌ بندی بتن نشان می‌ دهد که توانمندی داخلی در بسیاری از بخش‌ ها وجود دارد. طراحی و تولید قالب برای سازه‌ های بتنی در حوزه‌ های مختلف از جمله ساختمان، راه، پل، تونل و سد، نمونه‌ ای از ظرفیت‌ های موجود در کشور است. مسئله اصلی، ایجاد ساختار هایی است که بتوانند از این توانمندی‌ ها به شکل مؤثر استفاده کنند.

تولیدکنندگان امروز بیشتر نگران کاهش تقاضا هستند یا افزایش هزینه‌ های تولید؟

هر دو موضوع همزمان به یک چالش جدی برای تولید کنند گان تبدیل شده‌ اند. از یک سو بازار ایران با کاهش شدید تقاضا مواجه است و از سوی دیگر، افزایش هزینه‌ ها و تصمیمات غیرقابل پیش‌ بینی در حوزه‌ هایی مانند واردات و صادرات، فشار بیشتری به شرکت‌ ها وارد کرده است. حفظ نیروی انسانی در چنین شرایطی یکی از مهم‌ ترین دغدغه‌ های تولیدکنندگان است. ادامه فعالیت نیازمند آن است که شرکت‌ ها ضمن حفظ ساختار اصلی خود، برنامه‌ ریزی دقیقی برای عبور از شرایط فعلی و آماده شدن برای بازارهای آینده داشته باشند. تجربه سال‌ های فعالیت نشان می‌ دهد شرایط چند ماه اخیر، به‌ خصوص همزمان با بحران جنگ، یکی از دشوارترین دوره‌ ها برای فعالان اقتصادی بوده است؛ دوره‌ ای که نیازمند تاب‌ آوری، برنامه‌ ریزی و اتخاذ سیاست‌ های جدید از سوی شرکت‌ ها است.

اگر این روند ادامه پیدا کند، بزرگ‌ترین تهدید پیش روی صنعت ساختمان چیست؟

تداوم این شرایط می‌ تواند اقتصاد کشور را به سمت سازگاری با وضعیت رکودی و محدودیت‌ های ناشی از اقتصاد جنگی سوق دهد؛ شرایطی که در آن امکان رشد شرکت‌ ها کاهش پیدا می‌ کند، واردات و صادرات آسیب می‌ بینند و بنگاه‌ های ایرانی فرصت کمتری برای حضور در مقیاس منطقه‌ ای و بین‌ المللی خواهند داشت. در چنین شرایطی، شرکت‌ ها ناچار خواهند بود استراتژی‌ های خود را تغییر دهند و متناسب با فضای جدید فعالیت کنند، اما استمرار شرایط بحرانی نمی‌ تواند مسیر بلند مدت اقتصاد کشور باشد و توسعه اقتصادی نیازمند بازگشت ثبات و تعامل گسترده‌ تر با بازارهای داخلی و خارجی است.

با توجه به تجربه بازار هایی مانند عراق، آیا توسعه فعالیت سازندگان ایرانی در بازارهای منطقه می‌ تواند راهکاری برای عبور از محدودیت‌ های داخلی باشد؟

بازار عراق یکی از بازار های مهم و اثر گذار برای صادرات خدمات و محصولات ساختمانی ایران محسوب می‌ شود. نزدیکی جغرافیایی، ارتباطات اقتصادی و سیاسی و همچنین قرابت فرهنگی میان دو کشور، ظرفیت مناسبی برای توسعه همکاری‌ های ساختمانی ایجاد کرده است. در صورت تداوم محدودیت‌ های داخلی، بازار هایی مانند عراق، کشورهای عضو CIS و کشورهای حاشیه خلیج فارس می‌ توانند به عنوان مقاصد مهم فعالیت سازندگان و تولیدکنندگان ایرانی مورد توجه قرار گیرند. ایران از ظرفیت‌ های ویژه‌ ای مانند موقعیت جغرافیایی، مرزهای گسترده زمینی و دریایی و امکان ارتباط با بازارهای مختلف برخوردار است و استفاده از این ظرفیت‌ ها می‌ تواند زمینه توسعه تعاملات اقتصادی منطقه‌ ای را فراهم کند.