به گزارش روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان؛ دولت با اعلام تغییر رویکرد در سیاست انرژی و حرکت از «تولید محوری» به سمت «اصلاح الگوی مصرف»، این پرسش را ایجاد کرده است که آیا قرار است ساخت نیروگاه های جدید متوقف شود یا تنها شیوه سرمایه گذاری در صنعت برق تغییر کند؟ دیدگاه دو فعال حوزه انرژی و ساختمان نشان می دهد اصلاح مصرف ضرورتی انکارناپذیر است، اما بدون نوسازی نیروگاه های فرسوده، توسعه ظرفیت تولید و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، نا ترازی برق برطرف نخواهد شد.
آیا نیروگاه سازی متوقف می شود؟
آرش نجفی، رئیس انجمن بهینه سازی مصرف انرژی کشور، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران و رئیس فدراسیون نفت اتاق ایران، معتقد است این دو موضوع تفاوت اساسی با یکدیگر دارند. وی با تأکید بر اینکه اصلاح الگوی مصرف اقدامی ضروری است، گفت کاهش یا توقف کامل احداث نیروگاه های جدید نمی تواند سیاست درستی باشد.
به گفته نجفی، اگر منظور دولت این باشد که احداث نیروگاه به بخش خصوصی واگذار شود و دولت با سیاست های حمایتی مسیر سرمایه گذاری را فراهم کند، این اقدام می تواند قابل دفاع باشد؛ اما اگر به معنای کنار گذاشتن توسعه نیروگاه باشد، با شرایط صنعت برق کشور سازگار نیست. وی توضیح می دهد که بخشی از نیروگاه های موجود کشور فرسوده هستند و باید نوسازی، بازسازی یا جایگزین شوند. به گفته نجفی، کشور باید به سمت احداث نیروگاه هایی با راندمان بیش از ۵۵ درصد حرکت کند و نیروگاه هایی که امروز با راندمان تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد فعالیت می کنند، از مدار خارج شوند.
نجفی همچنین به مصرف بالای منابع در برخی نیروگاه های قدیمی اشاره کرد و گفت: نیروگاه هایی وجود دارند که در هر ثانیه ۵۰۰ تا ۶۰۰ لیتر آب مصرف می کنند، در حالی که فناوری های جدید می توانند با مصرف کمتر، برق بیشتری تولید کنند. به گفته وی، دست کم ۴ تا ۵ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاهی کشور نیازمند نوسازی یا بازسازی است. از نگاه وی، توسعه اقتصادی بدون افزایش ظرفیت تولید برق امکان پذیر نیست، زیرا هر صنعت جدید و هر برنامه توسعه ای به طور طبیعی مصرف انرژی را افزایش می دهد.
از نگاه رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران، توسعه اقتصادی و صنعتی کشور بدون افزایش ظرفیت تولید برق امکان پذیر نیست. هر واحد صنعتی جدید یا هر برنامه توسعه ای، به طور طبیعی مصرف انرژی را افزایش می دهد و نمی توان مدیریت تولید برق را متوقف کرد.
ساختمان؛ نیروگاه پنهان صرفه جویی انرژی
جعفر قرائتی، رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان، معتقد است اگرچه توقف سرمایه گذاری در نیروگاه ها راهکار مناسبی نیست، اما توجه به اصلاح مصرف انرژی باید به اولویت سیاست گذاری تبدیل شود. به گفته قرائتی، نمی توان میان تولید و مصرف یکی را انتخاب کرد؛ بلکه باید همزمان با توسعه ظرفیت تولید، جلوی اتلاف انرژی را گرفت. وی معتقد است یکی از بزرگ ترین ظرفیت های کاهش مصرف، در بخش ساختمان قرار دارد؛ بخشی که مصرف انرژی آن از مرحله تولید مصالح آغاز می شود.
قرائتی با اشاره به داده های نرم افزار HDG گفت مصرف انرژی برای ساخت هر مترمربع ساختمان در ایران، بسته به نوع سازه و شرایط اقلیمی، حدود ۰.۸۵ تا یک بشکه معادل نفت است؛ در حالی که این رقم در کشورهای توسعه یافته حدود ۰.۲ بشکه است. به گفته وی، استفاده از مصالح انرژی بر مانند فولاد، سیمان و آجر، وزن بالای ساختمان ها و فاصله میان مقررات و اجرای واقعی استانداردها از عوامل اصلی این اختلاف است.
قرائتی تأکید کرد، اما مهم ترین ظرفیت صرفه جویی از نگاه قرائتی، ساختمان های موجود هستند. ایران امروز حدود ۲۷ میلیون واحد مسکونی دارد که بخش زیادی از آنها اتلاف انرژی بالایی دارند. به گفته رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان، در فصل تابستان افزایش مصرف سرمایشی حدود ۳۰ تا ۳۵ هزار مگاوات بار جدید به شبکه برق تحمیل می کند؛ در حالی که ظرفیت تولید برق کشور حدود ۶۰ هزار مگاوات است.
وی با اشاره به یک طرح پایلوت در ۲۰ هزار واحد مسکونی گفت با اسکن حرارتی، عایق کاری و کنترل تجهیزات، می توان طی ۲ تا ۳ سال حدود ۲۰ هزار مگا وات صرفه جویی ایجاد کرد؛ ظرفیتی معادل تولید ۱۰ نیروگاه ۲ هزار مگاواتی.
تجدید پذیر ها؛ مکمل سبد انرژی
در کنار مدیریت مصرف و نوسازی نیروگاه های موجود، توسعه انرژی های تجدید پذیر نیز یکی از مسیرهای کاهش فشار بر شبکه برق است. قرائتی معتقد است حرکت به سمت انرژی های پاک باید همزمان با اصلاح مصرف و تغییر فناوری در صنایع و ساختمان ها دنبال شود. به گفته قرائتی، مسئله انرژی تنها به تولید برق محدود نمی شود و کاهش مصرف در همه بخش ها، از ساختمان گرفته تا صنایع انرژی بر، باید در دستور کار قرار گیرد. او معتقد است توسعه فناوری های کم مصرف و استفاده از منابع پاک می تواند بخشی از فشار موجود بر شبکه انرژی کشور را کاهش دهد، اما این مسیر نیازمند برنامه ریزی و سرمایه گذاری است.
نجفی اما تأکید می کند تجدید پذیر ها در کوتاه مدت نمی توانند جایگزین کامل نیروگاه های متعارف شوند. به گفته وی، حتی کشورهای پیشرو در انرژی پاک نیز در بهترین شرایط تنها ۵ تا ۱۰ درصد برق خود را از منابع تجدید پذیر تأمین می کنند و همچنان به نیروگاه های حرارتی، برق آبی و هسته ای وابسته هستند.
وی گفت، نیروگاه های خورشیدی در شرایط فعلی تنها حدود ۵ تا ۶ ساعت در روز امکان تولید مؤثر برق دارند و بدون توسعه فناوری ذخیره ساز، نمی توان انتظار داشت این منابع به تنهایی پاسخگوی نیاز کشور باشند. به گفته نجفی، در شرایط فعلی نهایتاً حدود یک پنجم برق مورد نیاز را می توان از خورشیدی تأمین کرد و برای چهار پنجم دیگر همچنان باید برای سایر منابع تولید برنامه داشت.
بر این اساس، مسیر آینده انرژی ایران نه حذف نیروگاه سازی و نه اتکای کامل به انرژی های تجدید پذیر است؛ بلکه ترکیبی از چند سیاست است: نوسازی نیروگاه های فرسوده، توسعه نیروگاه های با راندمان بالا، افزایش سهم انرژی های پاک و مهم تر از همه کاهش مصرف و اتلاف انرژی در ساختمان ها و صنایع.






