راهکار بهبود وضعیت نمای ساختمان‌های پایتخت

به گفته معاون شهرسازی و معماری شهرداری منطقه ۴ در راستای رسیدن به شعار تهران شهری برای همه باید اقدامات اساسی در حوزه فضاهای شهری انجام دهیم. فضاهایی از قبیل مبلمان شهری، فضاهای سبز عمودی و افقی، المان‌های شهری، بدنه‌های شهری، مصالح مصرفی، دیوارها و… که فضا شهری را تشکیل می‌دهند نیازمند اصلاح، بهسازی و نوسازی هستند. به اعتقاد محمدرضا آراسته بدنه‌های شهری به لحاظ داشتن بیشترین سطوح فیزیکی و بیان دوران تاریخی، فرهنگی اجتماعی و اقتصادی از اهمیت ویژه‌ای در ساختار و کیفیت فضاهای شهری برخوردار هستند و نیازمند توجه خاص و حساسی است.

آراسته معتقد است: ما و همه شهروندان باید قبول کنیم که نمای ساختمان‌های شهر مربوط به عموم مردم است و همه باید آن را دیده و لذت ببرند. بااین‌حال متأسفانه سازندگان، مالکان و معماران برای رسیدن به سود بیشتر و فروش سریع‌تر املاک خود به دنبال نماهایی هستند که موردپسند قشر خاصی است.

متن زیر ماحصل گفتگوی «صما» با محمدرضا آراسته معاون شهرسازی و معماری شهرداری منطقه ۴ است.

برای بهبود وضعیت نماهای ساختمان در منطقه ۴ چه راهکارهایی باید اندیشیده شود و تاکنون چه‌کارهایی انجام‌شده است؟

همواره در منطقه ۴ روال بر این بوده که افراد خواهان دریافت پروانه، ابتدا عوارض خود را کامل پرداخت میکردند بعد وارد مرحله پیش‌نویس پروانه می‌شود. آن زمان معماران می‌توانستند نماهای موردنظر خود را ارائه بدهند. برای اینکه روند بررسی تسریع شود، معاونت معماری و شهرسازی منطقه ۴ گفت به‌محض تائید نقشه معماری، هم‌زمان می‌توانند نقشه نمای ساختمان خود را ارائه بدهند. این‌گونه هم وقت برای بررسی بهتر نقشه‌نماهای ارائه‌شده، وجود دارد و هم اینکه در مدت‌زمانی که نقشه‌نما بررسی می‌شود، هیچ‌وقتی از مالک و معمار تلف نخواهد شد. همچنین نیازی به پرداخت هزینه دریافت پروانه نیست چون نقشه آن‌ها همراه نقشه معماری تائید می‌شود که اگر خواستند اجرا می‌کنند وگرنه نقشه را تغییر می‌دهند.

برای بهبود وضعیت نماهای کل تهران چه باید کرد؟

به‌صورت کلی کاری که برای شهر تهران میشود کرد این است که یکسری ضوابط مشخصی را تعیین کنیم. اکنون در همه مناطق به این شکل عمل می‌شود که ۵ نفرکه عضو کمیته نمای هر منطقه هستند برای همه معمارانی که طرح ارائه میدهند، اظهارنظر میکنند. به نظرم با این ایده کلی که معماری، زاده ایده ذهن هرکدام از معماران است، همخوانی ندارد. در اصل زاییده فکر معماران، در کمیته نما به‌نوعی از بین برده می‌شود؛ بیشتر این افراد، معمارانی معتبر و مطرح هستند و هنگامی‌که طرح‌شان دست‌کاری می‌شود به آن‌ها برمی‌خورد.

چه‌بهتر که این ضوابط به‌صورت مدون و شفاف اعلام شود. برای نمونه اعلام شود برای خیابانی خاص در منطقه ۴، از آجر و سنگ در نما میتوان استفاده کرد همچنین با در نظر گرفتن نمای ۴ ملک مجاور، نمای ساختمان باید طراحی شود. هماکنون در کمیته نما هنگام بررسی طرح نمای یک ساختمان، ۴ ملک مجاور آن نیز در نظر گرفته می‌شود که این مسئله به شکل‌گیری نمای شهر کمک می‌کند.

طولانی شدن زمان صدور پروانه ساختمان و اعمال سلیقه، دو مخاطره در بخش کمیته نماست؛ نظرتان دراین‌باره چیست؟

در صدور پروانه، ارگان‌های مختلفی درگیر هستند. برای نمونه در منطقه ۴ هم‌اکنون صدور پروانه ۳۰ روز زمان می‌برد، اما به عنوان مثال هر پارتی از این پروانه باید به قسمت مربوط به خود ارجاع داده شود. باید قسمتی از پرونده به آتش‌نشانی، قسمتی به فضای سبز و قسمتی به‌نظام مهندسی داده شود. حتی قسمتی مربوط به خود مالکان و بخشی نیز مربوط به معماری می‌شود که آن را باید در سیستم بارگذاری کند و همه این موارد را در نظر بگیرید. این روند باعث افزایش زمان لازم برای صدور پروانه میشود، اما اگر بتوان کاری کرد که همه این بخش‌ها با یکدیگر لینک شوند و همچنین زمانبندی محدودی برای آن‌ها تعیین شود، به کاهش زمان صدور پروانه کمک می‌کند.

کشورهای دیگر چگونه و با چه تجربهای توانستند معماری و هویت شهر را حفظ کنند؟ درحالی‌که ما نتوانستهایم این کار را برای حفظ معماری گذشته خود حتی معماری دوران پهلوی که خیلی هم دور نیست، انجام داده یا حتی آن مسیر را ادامه بدهیم؟

هر مدل معماری، یک دوره‌های دارد. هرکدام از نماها، اجراها و طراحی‌های انجام‌شده ساختمان‌های تهران مربوط به دورهای خاص است. برای نمونه در دورهای سنگ گرانیت بسیار روی بورس بود و همه ساختمان‌ها از سنگ گرانیت مشکی یا طوسی استفاده می‌کردند؛ در دوره بعدی، بیشتر از نماهای آلومینیومی استفاده می‌شد. پس ما نمی‌توانیم محدودیت ایجاد کنیم، اما ما و همه شهروندان باید قبول کنیم که نمای ساختمانهای شهر مربوط به عموم مردم است و همه باید آن را دیده و لذت ببرند. بااین‌حال متأسفانه سازندگان، مالکان و معماران برای رسیدن به سود بیشتر و فروش سریعتر املاک خود به دنبال نماهایی هستند که موردپسند قشر خاصی است. این مسئله بیشتر به جنبه اقتصادی کار ارتباط دارد، ولی اگر بتوان نماهای شهر در هر منطقه را هماهنگ کرد، بسیار بهتر است.

نقش مردم در فرهنگسازی و آموزش پذیری برای بهبود وضعیت نماهای کشور چقدر مؤثر است؟

شهرداری که مستقیم مجری نیست و همه ساختمانها توسط قشری از مردم ساخته میشود. با آموزش و فرهنگسازی می‌توان به مردم آموخت نماهایی که اجرا میشوند، میتوانند بر روی شهر و مردم تأثیرگذار باشند. برای نمونه در بعضی از کشورها این مسئله فرهنگ‌سازی شده است که نمای قسمتی از خیابان میتواند روی روان مردم تأثیرگذار باشد و برای آن‌ها آرامش ذهنی ایجاد میکند. حال فرض کنید نماها باهم یکسان نباشند و با یکدیگر مغایرت داشته باشند، اغتشاش بصری و ذهنی ایجاد می‌کنند و مردم برایشان خیلی سخت است که به ساختمان‌ها نگاه کنند. برای نمونه ساختمان‌هایی که در میدان امام خمینی بازسازی‌شده‌اند یا ساختمان‌های قدیمی و بافت تهران قدیم که در شهرک سینمایی قرار دارند باگذشت چند سال هنوز از دیدن آن‌ها لذت می‌بریم. حال فکر کنید اگر بتوان این نماها را به‌صورت هماهنگ درآورده و بعضی از جداره‌های مهم شهر را به‌صورت هماهنگ طراحی کرد، چه تأثیر و آرامشی می‌تواند روی ذهن و روان مردم بگذارد و زیبایی و آرامش بصری برای شهر ایجاد کند.

توسط |۱۳۹۷-۱۲-۵ ۱۰:۰۱:۲۹ +۰۳:۳۰۵ام اسفند, ۱۳۹۷|اخبار داخلی, اخبار روز|بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید